بعد از انحصار وراثت، اموال چگونه بینِ وراث تقسیم می‌شود؟

گرفتنِ گواهیِ انحصار وراثت فقط مشخص می‌کند چه کسانی وارث‌اند و سهمِ هرکدام چقدر است؛ خودِ تقسیمِ فیزیکیِ اموال، مرحلهٔ جداگانه‌ای است که گاهی سال‌ها طول می‌کشد — به‌خصوص وقتی وراث با هم به توافق نمی‌رسند.

تقسیمِ توافقی

ساده‌ترین راه این است که همهٔ وراث بر سرِ نحوهٔ تقسیم به توافق برسند؛ در این حالت نیازی به دادگاه نیست و تقسیم می‌تواند با تنظیمِ سندِ رسمی یا حتی توافق‌نامهٔ عادی انجام شود.

وقتی توافق حاصل نمی‌شود

بر پایهٔ مادهٔ ۳۰۰ قانونِ امورِ حسبی، اگر وراث متعدد باشند، هرکدام می‌تواند از دادگاهِ آخرین اقامتگاهِ متوفی، تقسیمِ سهمِ خود را از سهمِ سایرِ وراث درخواست کند — حتی اگر دیگران راضی نباشند.

روش‌هایِ تقسیم

دادگاه بسته به نوعِ مال، یکی از این روش‌ها را اعمال می‌کند: اگر مال قابلِ تقسیمِ فیزیکی باشد (مانندِ زمین)، «افراز» انجام می‌شود؛ اگر تقسیمِ فیزیکی ممکن نباشد (مانندِ یک آپارتمانِ واحد)، مال فروخته و بهایش بینِ وراث تقسیم می‌شود.

نکتهٔ عملی

پیش از طرحِ دعوایِ تقسیم، فهرستِ دقیق و ارزش‌گذاری‌شدهٔ همهٔ اموالِ ترکه (املاک، حساب‌هایِ بانکی، خودرو، سهام) را آماده کنید؛ ابهام در فهرستِ اموال، شایع‌ترین دلیلِ طولانی‌شدنِ این دعواهاست.

توجه: این مطلب راهنمای کلی است؛ وجودِ بدهیِ متوفی، وصیت‌نامه، یا وراثِ محجور می‌تواند مراحل را تغییر دهد و بررسیِ جداگانه می‌طلبد.